Waarom mantelzorg op de agenda van het voortgangsgesprek hoort

14-01-2016

Mantelzorg wordt steeds minder een zorg van de werknemer alleen. Het is ook de zaak van de werkgever. Mantelzorg heeft invloed op de inzetbaarheid van medewerkers, en dus ook op de productiviteit en kwaliteit van het werk. De werknemer en de werkgever moeten samen oplossingen zoeken om mantelzorg en werk in balans te houden.

Mantelzorg wordt steeds minder een zorg van de werknemer alleen. Het is ook de zaak van de werkgever. Mantelzorg heeft invloed op de inzetbaarheid van medewerkers, en dus ook op de productiviteit en kwaliteit van het werk. De werknemer en de werkgever moeten samen oplossingen zoeken om mantelzorg en werk in balans te houden.

Het begrip mantelzorg is niet bij iedereen bekend. Velen zien het als vrijwilligerswerk, wat net even een andere klank heeft. Mantelzorgers bieden langdurige onbetaalde zorg aan iemand die chronisch ziek is, gehandicapt of zorgbehoevend. Meestal aan hun partners, kinderen of ouders. Er zijn 2,6 miljoen mantelzorgers in Nederland, waarvan een kwart minimaal vier uur per week aan mantelzorg besteedt. Zeventig procent van alle mantelzorgers heeft een baan.

Tijdgebrek
Van hen lijdt veertig procent aan tijdgebrek. Zeven procent voelt zich zwaar overbelast. Langdurig verzuim onder mantelzorgers piekt soms tot wel 24 procent. Ieder jaar stoppen vijftig- tot honderdduizend mensen met hun werk omdat het niet meer valt te combineren met mantelzorg.

Ondanks de grote belasting zwijgt bijna de helft van de mantelzorgers over deze zorgtaken in de privésfeer. Ze willen zich niet kwetsbaar opstellen, omdat ze bang zijn voor de gevolgen voor hun werk. En wordt verzuim soms gekozen als de weg van de minste weerstand. Toch moeten ze de dialoog over hun mantelzorg aangaan met hun werkgevers, om te voorkomen dat hun tanende inzetbaarheid vragen en speculaties oproept.

Langer doorwerken
Maar het dragelijk maken van mantelzorg gaat verder dan het individuele belang van werknemers en bedrijven. Mantelzorg neemt gestaag toe en doet zich in nagenoeg elk bedrijf gelden. Onder andere doordat mensen langer doorwerken en dus vaker zorgtaken met een baan moeten combineren. Mensen werken nu gemiddeld tien jaar langer door dan werknemers van tien jaar geleden. Daarnaast stimuleert de overheid zorg aan huis, waardoor zorgtaken steeds vaker door familie wordt gedaan. Nederland moet leren omgaan met de combinatie van werk en mantelzorg.

De medewerker kan dit niet alleen, daar is hulp voor nodig van de werkgever. Samen moeten ze oplossingen zoeken in wederkerigheid: elkaar helpen om een gemeenschappelijk vraagstuk op te lossen met wederzijds voordeel. Bijvoorbeeld door de werktijden te flexibiliseren: iets later beginnen, iets later naar huis, meer thuiswerk.

Maatwerk
Oplossingen zijn vaak maatwerk, afhankelijk van het bedrijf en de aard van het werk. Die vind je alleen door in gesprek te gaan met elkaar. Dat vraagt om vertrouwen en openheid. Het moet normaal worden om vraagstukken in de privésfeer die de inzetbaarheid in de weg staan, ter sprake te brengen.

Standaard moet dit op de agenda staan van elk voortgangsgesprek tussen werkgever en werknemer. De werknemer moet hulp durven vragen als zijn inzetbaarheid in het geding raakt door de thuissituatie. De werkgever moet bereid zijn om hulp te bieden. Inzetbare en loyale werknemers zijn een bedrijfsbelang. Minder verzuim, minder ongewenst verloop en hogere productiviteit worden dan ook mogelijk voor mantelzorgers.

« terug